VIS~LOG #1

We zijn 2021 begonnen met het online programma Vishal Rewind.
Dank voor alle inzendingen! We hebben teruggespoeld met bezoekers, leden en vrijwilligers van De Vishal. Helemaal tot aan het begin, tot de oprichting van de kunstenaarsvereniging. We zagen de Vishal als balzaal, als bouwput, als paardenstal, als loods voor onderzeeboten, als etalage, als sneeuwlandschap, als horror scene, als vlaggenschip en als spiegelpaleis voor de kerktoren. Dit iconische tentoonstellingsdecor biedt plaats aan talloze metamorfoses.

In de startblokken
Vishal Rewind stond gepland tot 9 februari in de verwachting/hoop dat we op 10 februari onze deuren weer konden openen. Nu is gebleken dat we allemaal nog langer moeten wachten. Iedereen stond al weken in de startblokken voor de opbouw van Between Intimacy and Alienation en de voorbereidingen van Through the Bathroom Window, het eerste deel van mijn openingstweeluik, waren ook al in volle gang. Dat betekent continu schuiven met mogelijke scenario’s. Vreemd om mijn periode als artistiek coördinator zo te beginnen. Zelfs de Vishal als vaccinatielocatie is de revue gepasseerd. In de rij voor een prik zou je eerst een dosis kunst toegediend krijgen, een mooie synergie tussen cultuur en volksgezondheid. In Engeland en Italië gebeurt het al, het vaccineren in musea. Anna van Leeuwen schreef er onlangs een column over in De Volkskrant.

De komende weken gaan we sneak peaks en bewegend beeld tonen van Between Intimacy and Alienation, de tentoonstelling van curator Noam Ben-Jacov met zijn gelijknamige installatie en werk van Dik Box, Vincent Uilenbroek, Gerda Kruimer en Maria Vashchuk. En een performance met dans van Uri Eugenio en muziek van celliste Maya Fridman, vooralsnog niet live maar middels een registratie. Achter de schermen wordt er hard gewerkt aan de opbouw van deze interdisciplinaire tentoonstelling waar het proces centraal staat en alles in beweging wil komen.

Omdat we langer binnen moeten blijven, hierbij een aantal boeken voor leesplezier en inspiratie tijdens de donkere avonden. Ze sluiten aan bij deze b(iz)arre periode maar bieden ook uitzicht.

Wittgensteins Minnares – David Markson
Als psychonaut kunnen we met Wittgensteins Minnares van David Markson, verschillende lege musea over de hele wereld bezoeken. In een post-apocalyptische wereld waarin zij de enige overgeblevene lijkt, verschalkt het hoofdpersonage, Kate, zich in verlaten strandhuizen en musea, zoals Tate Gallery, het Louvre en het Metropolitan, waar ze vuurtjes stookt om zich warm te houden en haar eigen werk tussen haar helden en muzen plaatst. “In het Rijksmuseum in Amsterdam haalde ik trouwens De Nachtwacht uit zijn lijst toen ik me daar warm hield.” Het boek zit vol kunsthistorische verwijzingen. Naar voorbeeld van de filosoof Wittgenstein, herneemt ze al schrijvend haar gedachten die ze steeds opnieuw preciseert in fascinerend en soms hilarisch proza. De uitstekende Nederlandse vertaling van Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes is voorzien van een nabeschouwing van Lieke Marsman en bevat deze mooie zinsnede over ‘eenzaamheid’ “…die inherent is aan kunst maken, nee, die inherent is aan mens zijn”. (Wittgensteins Lover, 1988)

Eenzaam in de stad – Olivia Laing
Eenzaam in de stad (The Lonely City, 2016) van de Britse essayiste Olivia Laing is een onderzoek naar de relatie tussen de stad, eenzaamheid en creativiteit. Het boek gaat over de kunst van het alleen-zijn en laat ook zien hoe eenzaamheid van invloed was op het werk van kunstenaars als Andy Warhol, Henry Darger, David Wojnarowicz en Edward Hopper, wiens schilderij Nighthawks bijna symbool staat voor die eenzaamheid. Tijdens haar verblijf in New York gaat Laing in dialoog met hun werk voelt zij zich gehoord en gezien. Horen en zien zijn de twee zintuigen die nog gedijen bij (enige) afstand. Wittgenstein komt ook aan de orde bij Laing. De filosoof werd achtervolgd door de angst om niet begrepen te worden of geen begrip te wekken. Taal speelde daarbij een belangrijke rol: “Zonder taal kunnen we niet denken, en taal is per definitie een gemeenschappelijk spel als het gaat om verwerving en overbrenging. Maar ondanks dat gedeelde karakter is taal ook gevaarlijk, een potentieel isolerende onderneming.”

Ogenblik & Eeuwigheid – Joke J. Hermsen
Tot slot, Ogenblik & Eeuwigheid (2020), de nieuwe bundel met essays over kunst en tijd van Joke J. Hermsen. Dit boek is niet alleen een pleidooi voor meer tijd voor de kunst, zoals de ondertitel luidt, maar ook voor het onderkennen van de betekenis van verbeeldingskracht en creativiteit voor een betere wereld. Over “… kunst als noodzakelijke bewaker van het wankele evenwicht tussen de wetten van de klok en de economie enerzijds en de verbeeldingskracht en het (wel)zijn van mensen anderzijds.” Hermsen citeert daarbij Hannah Arendt die schrijft dat de politieke waardering voor kunst en culturele pluraliteit belangrijke pijlers zijn voor het democratische gehalte van een samenleving. Met essays over onder meer Virginia Woolf, Marlene Dumas, Hilma af Klint, Paula Modersohn-Becker, Sean Scully en De Toverberg van Thomas Mann.

Support your locals en bestel ze bij je (Haarlemse) boekhandel!
http://www.devriesvanstockum.nl/
https://www.athenaeum.nl/haarlem/
https://libris.nl/kennemerboekhandel/

Hou vol en blijf gezond. We hopen jullie gauw weer te kunnen ontvangen! En tot de volgende VIS~LOG, zo blijven we op dezelfde golflengte…

Renée Borgonjen
artistiek coördinator

29 mei 2021

De Vishal vanaf 9 juni weer open!

Na zes maanden gesloten te zijn geweest, openen we binnenkort eindelijk weer onze deuren voor publiek! Vanaf woensdag 9 juni ben je weer van harte welkom; de tentoonstelling Constructing Worlds staat al helemaal klaar om bewonderd te worden: Kunstenaars construeren hun eigen wereld. Als toeschouwer kun je daar tijdelijk in verblijven, waarna er ook iets […]
25 mei 2021

In Memoriam: Teus van den Berg-Been (1926-2021)

Op 14 mei jl. is Teus van den Berg-Been op 95-jarige leeftijd overleden. Teus Been studeerde aan de kunstacademie in Rotterdam (1946-1950) en trouwde met medestudent en graficus Frans van den Berg (o.a. docent van Marinus Fuit). Teus werd al op 29-jarige leeftijd weduwe en verhuisde na verloop van tijd van Amsterdam naar Haarlem. Teus woonde en werkte aan het […]
10 mei 2021

Binnenkort: De Vishal, the movie…

Dat de Vishal een gebouw is met een verhaal, wist je misschien al. Dat hele verhaal wordt nu verteld in een film over de geschiedenis van de Vishal. We laten je alvast een sneak preview zien. Binnenkort in zijn geheel te zien op de website van De Vishal.