Waanzin

30 september t/m 11 oktober 2006

Evelien Bruijn en Caroline Grijsen

waanzin

Een documentair fotoproject van:
Evelien Bruijn en Caroline Grijsen.
De-Vishal-op-Locatie nummer 3 in het kader van het Kwartiermakersfestival.

,,De waanzin wordt bestreden en de uitingen ervan zo snel mogelijk gewist. Met dit project willen we dat doorbreken”

Halfvol bekertje water, een po, ontlasting, tekeningen op het krijtbord. Zij zijn de stille getuigen van een verblijf in de isoleercel. Tot ook zij worden gewist. Niets herinnert dan meer aan de waanzin.

De discussie over isoleercellen blijft doorgaans beperkt tot medisch, juridisch of beleidsmatig jargon. De waanzin wordt bestreden, de uitingen ervan zo snel mogelijk gewist. Met dit project willen Evelien Bruijn en Caroline Grijsen dát doorbreken. Zij laten zien wat er daadwerkelijk zichtbaar is na een verblijf in de isoleercel: de overblijfselen van waanzin. Door de aandacht te vestigen op de ruimte van de waanzin, zowel letterlijk als figuurlijk, kan dit project een bijdrage leveren aan het tegengaan van stigmatisering.

Toelichting:
In de psychiatrie is isolatie geen ongebruikelijk middel. Isolatie is wettelijk toegestaan wanneer er sprake is van gevaar, slechts bruikbaar om de uiterste waanzin te beteugelen. Momenteel staat deze, in ons land relatief veel gebruikte methode, in het middelpunt van de belangstelling. Voorstanders menen dat de prikkelarme omgeving van de isoleercel rustgevend werkt en dient ter bescherming. Tegenstanders wijzen op het gebrek aan bewijs dat isolatie een therapeutisch effect heeft. Zij stellen dat eenzame opsluiting in een vreemde, vaak vervreemdende, omgeving angst, en daarmee de psychose, doet toenemen. Onderzoek naar de ervaringen van de geïsoleerde zelf is uiterst schaars.

Een psychose kenmerkt zich door het vervagen van grenzen. De innerlijke wereld vervloeit met de uiterlijke. Het onderscheid tussen beide bestaat niet langer. Dit maakt onderzoek van de omgeving, de isoleercel, extra interessant. Niet alleen omdat het de buitenwereld van een psychoticus weergeeft, het is óók een weergave van wat er in de innerlijke wereld van hem/haar omgaat. Zeker is dat een isoleercel de meest extreme vorm van waanzin te verduren krijgt. Wanneer iemand een psychose doormaakt, vindt er ontbinding plaats van algemeen geldende regels en betekenissen. Dit niet bewust uiteenvallen van betekenis zorgt voor isolatie doordat gebruikelijke communicatie met anderen niet langer mogelijk is. Iemand met een psychose zit opgesloten in zijn/haar eigen wereld. Wanneer iemand in opperste waanzin in een isoleercel belandt, is eveneens isolatie met de buitenwereld een feit. Er is kortom sprake van dubbele isolatie. Al wat rest zijn stille getuigen. Een halfvol bekertje water, een po, ontlasting en tekeningen op het krijtbord.