Léon Kruiswijk invites JLDanthius

  

Léon Kruijswijk invites JLDianthus
Constitution1801
14 mei t/m 11 juni 2017

Léon Kruijswijk: ‘The only way our society can survive, is for each of you to claim your rightful place’  is een citaat uit een recente performance die ook relateert aan Constitution1801. Kan je die toelichten?

JLDianthus: Als we kijken naar onze huidige tijd, de moderne samenleving, kan het niet anders dan dat je moet uitspreken waar je voor staat; je moet jezelf laten zien.

Ik vind dat je als kunstenaar verantwoordelijkheid moet nemen voor sociale vraagstukken. Je kunt niet de hele tijd alleen met je eigen gewin bezig zijn, want je bent onderdeel van de wereld om je heen. Je bent in staat mensen aan het denken te zetten en een ander perspectief te laten zien. Maar als kunstenaar kan je ook via een ander perspectief dezelfde boodschap uitdragen.

Onder andere de spanningen binnen de Europese Unie, de opkomst van het extreem rechtse gedachtengoed, de huidige problematiek in het Midden-Oosten, de positie en rechten van de vrouw en homofobie zijn allemaal zaken die direct invloed hebben op ons dagelijks leven. Zo ook op mij als kunstenaar. Ik zie geen vooruitgang als wij niet zeggen ‘tot hier en niet verder!’. Gelukkig is er een grote groep die de rug recht houdt en die naar alternatieven zoekt – en ook vindt – om met zulke kwesties om te gaan.

Léon Kruijswijk: Hoe verhoudt het citaat zich tot de portretfoto King Dianthus with his favourite horse Constitution 1801 uit de tentoonstelling?

JLDianthus: De foto is geïnspireerd op De intocht van Napoleon te Amsterdam, 9 oktober 1811 (1812-1813), wat een pièce de résistance is in de collectie van het Amsterdam Museum. De foto is dan ook voor het eerst getoond in dat museum. Napoleon vertegenwoordigde als eerste koning Nederland en is een van de grondleggers van onze huidige democratie. Hij zette zich op bijzondere wijze in voor het volk. Tegelijkertijd betekent het begin van de democratie niet dat meteen iedereen gelijke rechten had, en dus geen gelijke inspraak of macht had.

Met de portretfoto speel ik op symbolische wijze met het toe-eigenen van macht en het strijden voor gelijkheid. In de foto zien we zwart boven wit, maar blijft de vrouw alsnog in een ondergeschikte positie. Zo wil ik vragen stellen als: wie maakt daadwerkelijk de dienst uit? Wie strijdt er voor gelijkheid? We zijn nog lang niet zo ver als we soms denken; we hebben nog steeds te maken met mannelijke, witte hegemonie.

Léon Kruijswijk: Je werk zit vol referenties aan verschillende wereldculturen, historische gebeurtenissen en hedendaagse subculturen. Ook werk je met verschillende mediums (performance, video, fotografie, installaties). Waarom kies je voor deze kruisbestuivingen?

JLDianthus: Soms werkt het ene medium beter om iets te vertellen dan het andere. Dit heeft ook te maken met het tonen van steeds een ander perspectief, zoals ik al eerder aankaartte. Met het werk Cruising refereer ik zowel aan de tijd van Napoleon als aan de Amsterdamse cruising cultuur. Het parfum is gebaseerd op de geur van openbare cruising plekken voor mannen die seks hebben met mannen. Ook dit werk is getoond in het Amsterdam Museum in de nabijheid van dat soort plekken.

In de tijd van Napoleon stonken de handen van de moedige ruiters door de combinatie van paardrijden, de teugels en handschoenen vaak sterk naar zweet. Een parfum werd gebruikt om dit te maskeren, iets wat zou kunnen worden gezien als een relatief vrouwelijke actie voor deze moedige mannen. Voor mij symboliseert een parfum een bepaalde neutraliteit en universaliteit: het is mannelijk noch vrouwelijk en dus niet onderworpen aan die strikte scheiding.

Léon Kruijswijk: In je werk speel je met gender, seksualiteit en identiteit. Wat betekenen deze vraagstukken voor jouw werk?

JLDianthus: Ik gebruik mezelf vaak als gereedschap in mijn werk. Ook werk ik met alter ego’s of karakters die ontstaan tijdens een project. Ik ben zelf gender-fluïde; ik identificeer me zowel met het mannelijke als vrouwelijke geslacht, maar biologisch ben ik een vrouw. Als sociaal geëngageerde kunstenaar kan ik niet om deze drie thema’s en mezelf heen.