Kleine Zaal: Kees de Vries

11 juni – 9 juli 2012

12delige expositieserie ‘Het Schaduwrijk’

Deel 6

Van 11 juni tot 9 juli is in de Kleine Zaal van De Vishal in Haarlem een zout-reliëf  van de Amsterdamse kunstenaar Kees de Vries (1957) te bezichtigen. Hij is de zesde exposant van de twaalfdelige tentoonstellingsserie ‘Het Schaduwrijk’ in de Vishaletalage. Voor deze kleine solo-exposities zijn nationale, hedendaagse kunstenaars geselecteerd die zich in hun werk veelvuldig bezighouden met het spel van licht en donker en daarmee schaduw. De kleine solo-exposities die elke vier weken wisselen tonen licht- en schaduwwerken op gebied van fotografie, tekeningen, schilderijen, vormgeving en installaties.
In de schilderkunst trachtte men het licht te vangen door schaduw op het doek te schilderen. Rembrandt en Caravaggio zijn bekende meesters van het zogenaamde clair-obscur; een techniek waarbij de licht-donkercontrasten sterker worden uitgebeeld dan ze in werkelijkheid vaak zijn. Maar wat als je het omdraait, door schaduw te verkrijgen door het licht te vangen. Geen schaduw zonder licht.
Door met zoutkristallen te werken probeert Kees de Vries op typerende wijze het witte licht vangen. Zoutkristallen reflecteren het witte licht en zo ontstaat een stralend wit. Door het oppervlak van zoutkristallen te bewerken ontstaat er schaduw. De combinatie schaduw en wit oppervlak bepalen de compositie. Zo creëert De Vries met minimale middelen en subtiele ingrepen de illusie van ruimte.
Zonder sterk aangezette contrasten zoals bij de bovengenoemde clair-obscur techniek, maar juist met zachte schaduwen die afhankelijk van de lichtinval aan intensiteit toe of af nemen. Hier wordt het beeld niet vastgelegd, maar aan de omstandigheden overgelaten. De verandering van licht en schaduw, de contrast werking en de richting van waar het licht op het werk schijnt, zijn van invloed op de compositie.
Zelf zou Kees de Vries zijn werk ook wel een lichtobject willen noemen, al denk je bij die benaming toch in eerste instantie aan lampen en vuur. Maar de invloed van licht is voor zijn werk wel alles bepalend; zonder licht geen reflectie van het zout en geen wit. Zonder licht ook geen schaduw.
Zoals filosofen en psychiaters meer de metafoor van de schaduw gebruiken en tot zelfreflectie overgaan, zo kan het zout in zijn werk volgens de kunstenaar ook tot zelfreflectie leiden. Het zuivere in contrast met duistere in een persoon. Persoonlijke bespiegelingen van licht en duisternis, ga er maar aan staan.

 

Kees de Vries (1957), zonder titel (2011), afmetingen: reliëf 40x50cm(detail),
materiaal: zeezout en kunsthars