Claus op atelierbezoek bij Tijl Orlando Frijns

Op een druilerige grijze dag komen Jef Bosman en ik aan in het atelier van Tijl Orlando Frijns. Tijl werkt in een atelierschuur midden in het verlaten en vervallen kassenlandschap van Zuid-Holland. Veel van zijn werk staat er niet, maar het atelier is op zichzelf ook al interessant om te zien. Het ´binnenleven´ lijkt op een ondoordringbaar struikgewas van apparatuur, gereedschap en houten planken die als vrije vormen overal rondslingeren. De wind waait door de spleten naar binnen en het kost de kachel in de hoek veel moeite om de ruimte een beetje op temperatuur te brengen.

Met deze kleine anekdote wil ik even beschrijven dat Tijl in direct contact staat met het landschap en dat hij de natuur meeneemt en inbouwt in zijn werk als een latent verhaal. Een fluorescerend roze gekleurd dubbel kruisobject doorkruist als het ware de algemene werkrommel.

In een hoek staat een houten constructie met gekleurde neonbuizen, een object dat blijkbaar ook functioneert als lamp. Aan een vrij stukje muur ontdek ik nog twee houten objecten die me doen denken aan driedimensionale vector-grafieken. Tijl bouwt en denkt direct vanuit het materiaal, meestal zonder een voorafgaand computerontwerp.  Maar hij gebruikt wel de computer om 3D-films te maken waarin zijn objecten optreden in geanimeerde versies, geïntegreerd in het oneindige van een denkbeeldige ruimte.

De reden dat we niet veel nieuw werk te zien krijgen is dat zijn innerlijke houding tegenover het ‘kunst maken’ gedraaid is: na een succesvolle periode met veel tentoonstellingen voelt hij zich geconfronteerd met een gevoel van vervreemding. De drukte van het tentoonstellen heeft ertoe geleid dat hij het werk soms alleen als een productieproces heeft ervaren. Zich hiervan bewust probeert hij niet op zijn succes te leunen; hij neemt nu meer de tijd om zijn ideeën intensief te doordenken en zich te richten op grotere, projectachtige tentoonstellingen. Hij vertelt hoe hij met deze gedachte in zijn achterhoofd nieuw werk gaat maken voor ´Beelden in Leiden 2017´.

We spreken ook nog over zijn object dat tijdens de tentoonstelling REGENERATE #2, A WAY OF SCREEN PRINTING tot en met 26 februari 2017 in de Vishal stond. Het is een getimmerde houten brug die de bezoeker kon betreden. Het object is een combinatie van ruimtelijk werk met zeefdruk. Op de houten planken zijn grafische, veelal monochrome icoonachtige afbeeldingen te zien, onder ander schroefkop symbolen en nog meer verschillende tekens waarvan sommige mij herinneren aan tactisch militaire symbolen. Ondanks dat dit object in de context van een tentoonstelling gepresenteerd werd, zou het zelf ook als een icoon in een reëel landschap kunnen staan. Ook ik ben over deze brug gegaan.

Tijl heeft dit object specifiek gemaakt voor deze tentoonstelling en na afloop zou het dan weer gesloopt worden, of hergebruikt. Het maakt deel uit van een cirkelvormige wereld waar het voornamelijk gaat om herschikking en reorganisatie, een wereld waarin niets word bewaard voor de eeuwigheid.

Tijl maakt bouwwerken en constructies met een eigen ‘non-representational’ omvang. Hij voelt zich geestverwant met het Suprematisme van de Russische Avant-Garde.

Claus-Pierre Leinenbach, 23 februari 2017