Op atelierbezoek

‘DWINGENDE VORMEN DE BAAS ZIJN’

Na het beklimmen van prachtige witgelakte trappen betreden we het grote zolderatelier van Erna Anema. De hoge ruimte met witte balken is mooi en helder – ik ontdek meteen twee houten ringen waaraan je kunt hangen en gymnastiekoefeningen kunt doen. Erna: “Ik oefen af en toe voor bergtochten in verre landen, om daar sterk naar toe te gaan.”

Erna heeft opgeruimd. Een enorme verzameling kwasten en penselen. Een werk in wording: een groot opgespannen, blauw geschilderd doek straalt ons tegemoet. Erna: “Normaal gesproken krijgt een curator of galerist het niet te zien voor het af is, maar in geval van een atelierbezoek voor collega’s is het misschien een leuk uitgangspunt om over te praten.”

Ze verwelkomt ons en beschrijft hoe ze te werk gaat. Het werk ligt plat op de grond. Voorovergebogen demonstreert ze hoe ze met brede kwasten de verf dun op het doek strijkt. Mijn indruk is ​dat deze schildertechniek een enorme ervaring en jarenlange oefening vereist.

Ze haalt grote doeken, die voltooid zijn, uit de stellage en vertelt hoe belangrijk ze het vindt om altijd eerst haar gedachtes en gevoelens te synchroniseren voordat ze met schilderen begint.

Erna benadrukt dat ze zich altijd aan een strenge choreografie houdt om zich volledig te kunnen concentreren op haar ademhaling en de beweging van haar hand. En inderdaad, haar innerlijke houding brengt het met zich mee dat haar kwastvoering niet instabiel wordt en met gelijke druk zich over het doek voortzet, waarbij subtiele ritmische ‘markers’ de indruk versterken dat de penseelstreek als een driedimensionale beweging overkomt.

Elke aarzeling en minimale afwijking probeert ze te voorkomen. Op plaatsen waar ze besluit om de beweging een andere kant op te laten gaan, kiest ze er bewust voor de transparante kleurlagen elkaar te laten overlappen. Op deze wijze zet ze de vloeibare verf naar haar hand en is ze de vormen de baas.

Erna vertelt hoe de ervaringen en indrukken van haar vele reizen door extreme landschappen direct zijn overgaan in de kleuren en texturen van haar schilderijen en tekeningen. “Je kunt in mijn schilderijen landschappen of wolkenformaties terugvinden die tegelijk dichtbij en ver weg lijken.” Om deze fascinatie vorm te geven kiest ze voor een strenge, abstracte choreografie als tegenhanger van de willekeurigheid in wolken.

Het werk van Erna kan een verbinding met grote architectuur gemakkelijk aangaan. Zoals in het gebouw van Shell, waarin de schilderijen hun kracht wisten te behouden – zelfs op een afstand van zeventien meter!

De tekeningen getiteld `Physics´ zijn naar mijn mening een visuele echo van de indrukken over de natuur tijdens haar reizen. Het zijn netvormige structuren, die me doen denken aan warme opstijgende lucht.