UNTER DEM BAUM

23 april t/m 29 mei 2016

UNTER DEM BAUM

unterdembaum

Deelnemers: Ruth van Beek, Corinne Bonsma, Henze Boekhout, Koos Breukel, Eli Content, Charlotte Dumas, Ksenia Galiaeva, Frido’s History Lessons, a Slide Archive, Rietveld Academie, Arnoud Holleman, Anna de Jong, Erik Kessels, Paul Kooiker, Pollys Pictures Show, Johannes Schwartz, Harold Strak, Erik van de Weijde, Luuk Wilmering en Willem van Zoetendaal.

De tentoonstelling is een eerbetoon van vrienden aan kunsthistoricus en oprichter van het Instituut voor Concrete Materie (ICM) Frido Troost (1960 – 2013).
Het ICM was een foto-antiquariaat dat Frido met zijn jeugdvriend Gilles Krantz in het jaar 2000 opende in een oude smederij in de binnenstad van Haarlem.
Al gauw was het een van de belangrijkste archief- en ontmoetingsplaatsen voor verzamelaars van oude fotografie en voor iedereen met interesse in fotografie uit het pre-digitale, analoge tijdperk .
Om een nieuwe impuls aan het foto-antiquariaat te geven besloten Frido Troost en Corinne Bonsma* in 2011 kunstenaars uit te nodigen tentoonstellingen te maken als ode aan de inspirerende kracht van de fotogeschiedenis, waarbij ze met hun eigen werk op het archief reageerden en verbanden legden of nieuw werk maakten.
Deze serie tentoonstellingen kreeg de titel Unter dem Baum.
Het project hield abrupt op met het overlijden van Frido, waarop het ICM in 2013 voorgoed zijn deuren sloot.
Het archief en de inboedel van het ICM heeft een nieuwe eigenaar gevonden in Londen, namelijk het Archive of Modern Conflict (AMC).
Ter herinnering aan Frido besloot Corinne in de Vishal nog één keer een Unter dem Baum te maken met de kunstenaars die een tentoonstelling voor het ICM hadden gemaakt en degenen die nog op de lijst stonden om in het ICM te exposeren.
Omdat er geen archief meer voorhanden is, vroeg Corinne de kunstenaars hun eigen verzameling van onder meer foto’s en boeken te exposeren – waarvan sommige ook deel uitmaakten van het ICM – in relatie met hun werk.
Het ligt voor de hand om deze kostbaarheden in vitrines te tonen, zodat er eigenlijk veertien kleine ruimtes met verschillende thema’s ontstaan. De vitrines vormen de kern van de tentoonstelling; de manier waarop ze in de ruimte zijn geplaatst is net zo belangrijk als de inhoud.
Er is veel te zien op Unter dem Baum: foto’s van dieren, architectuur, het naakte lichaam en de verleiding, beschonken mensen, kinderen en familieportretten tot Japanse waaiers en andere gebruiksvoorwerpen. Maar ook zines, ontwikkelde glasnegatieven en versneden fotoboeken.
Deze expositie gaat over kijken naar de wereld en verzamelen. Tijdens de expositie worden de dia’s getoond van de kunstgeschiedenislessen die Frido op de Rietveld Academie gaf. Studenten kozen hiervoor hun belangrijkste beelden uit de dia’s die Frido de afdeling fotografie naliet.

In de videoruimte wordt de film Staphorst van Arnoud Holleman getoond.
Voor deze film is ‘found footage’ van film uit de late jaren vijftig gebruikt. Vanwege het tweede Bijbelse gebod draaien vrouwen en kinderen in Staphorster klederdracht zich weg van de camera – en dus ook van de kijker.

In de expositie Unter dem Baum kan de toeschouwer niet alleen nostalgisch, maar ook hoopvol terugblikken op de analoge, handmatige fotografie door de manier waarop kunstenaars hiermee nieuwe beelden scheppen. Daarbij zullen de mensen die Frido Troost kenden, even stilstaan en opnieuw beseffen hoe waardevol en inspirerend Frido voor ons was en hoe groot het gemis van Frido en het ICM voor velen onder ons is.

De tentoonstelling wordt geopend door Merel Bem, schrijfster en journaliste.

In de Kleine Zaal van de Vishal toont Eli Content een speciaal voor deze tentoonstelling gemaakt werk met de titel Unter dem Baum. Het is een schilderij op krantenpapier.

*Corinne Bonsma, beeldend kunstenares en vriendin van Frido Troost, Haarlem, 12 april 2016